کاؤنٹر انسرجنسی پالیسی ءِ جتا جتائیں بہرانی پدر کنگ الّم اِنت

image_pdfimage_print

:عزت بلوچ
دنیا ءِ گیشتر ادیب ءُ نبشتہ کاراں وتی زمانگءِ سیاسی جاور وتی آزمانک، شاعری، کالم یا کہ گِدارانی تہ ءَ محفوظ کتگ اَنت۔ چاگرد ے ءِ تہ ءَ کہ جنگ سر چست کنت گڈا اود ءَ ھرچ کس رنگے نہ رنگے چہ جنگ ءَ متاثر بیت۔ ادیب ءُ دانشور چو کہ یک چاگردے ءِ حساسیں طبقہ یے ءِ بھر اَنت، پمشکہ ایشانی متاثر بوھگ یک الّمی گپّے۔
بلوچستان ءِ دراجیں جنگ بلوچستانءَ نشتگیں مردمانی سوچگ ءِ انداز، آھانی روشت ءُ گپّ ءُ ترانانی تہ ءَ بدلی آرگ ءَ اِنت، ھما مردم کہ وتارا جنگ ءِ بہر سرپد نہ بنت، ھما ھم چہ انوگیں جنگ ءَ براہ راست متاثر بوھگ ءَ اَنت۔ نوں جُست ایش اِنت کہ بلوچ چاگرد پولرائزیشن ءِ عمل ءَ چہ گوزگ ءَ اِنت،اے دوران ءَ بلوچ نبشتہ کارے ءِ یادانشورے ءِ زمہ داری چے اَنت؟ دنیاءِ تہ ءَ چنچو ھم انقلاب اتک ءَ، اود ءَ دانشورانی مزنیں کرد ے بوتگ کہ آھاں انقلاب ءِ وکالت کتگ۔ ھر وھد ءَ زوراک ءَ درشان ءِ سرءَ پابندی جتگ تاں کہ ظلم ءُ نا انصافی ءِ پالیسیانی سرءَ توار چست کنگ مہ بیت۔ وھد ءِ ہمراہی ءَ پہ نبشتہ کاراں وتی گپانی پدر کنگ ارزان تر بوھان اِنت۔ انوگیں زمانگ ءَ گپانی اظہار نہ پرنٹنگ پریس ءِ چمدار اِنت ءُ نہ کہ اخبار۔ فرانس ءِ انقلاب ءِ وھد ءَ پرنٹنگ پریس ءِ ایجاد ءَ آود ءَ پروپگنڈہ ءِ ذریعہ چہ طاقت ور ءِ دست در کت ءُ لس مھلوک ءِ دست ءَ دات۔ بلے مرچی ئیں زمانگ ءَ چہ اخبار، ٹیلی ویژن چینلز اںھم گیش ارزان تریں ذریعہ انسان ءَ ایجاد کتگ اَنت۔ انٹر نیٹ ءُ سوشل میڈیا ءِ ایجاد ءَ ہر مردم ءَ را اے اختیار داتگ کہ آ وتی گپّ ءُ ھیالاں داں دوہمی مردم ءَ سر کُت بہ کنت۔سوشل میڈیا یک انچیں پڑ ےءِ رنگ ءَ اتکگءُ سر اِنت کہ بلوچ ءِ وڑیں نزوریں راجانی واستہ یک تیاریں تلوے۔ بس بلوچ ءِ نبشتہ کاراں اے تلوءِ سرءُ آھگ ءُ گپ جنئگ لوٹیت۔
بلوچستان ءِ سیاسی جاورھالانی تجزیہ کنگ، چاگرد ءِ تہ ءَ گوں تیزی ءَ سر چست کنوکیں سلکاریانی پھمگ ءُ لس مھلوک ءِ تہ ءَ منفی ءُ مثبت رجحانانی زانگ ءِ واستہ الّمی اِنت کہ ما بلوچستان ءَ چہ پاکستانی میڈیا ءِ تشریح کتگیں ھالاتاں ابید بچاریں۔ پہ مثالے، پاکستان ءِ میڈیا ءِ نزیک ءَ بلوچستان ءَ غربتءُ بے تعلیمی ءِ سوَب بلوچستان ءِ ھما ’نمائندہ‘ اَنت کہ آ پاکستانی پارلیمنٹ ءَ نشتگ اَنت۔ بلے کسے کہ چہ بلوچستان ءَ واقف اِنت آ زانت کہ بلوچستان ءِ پارلیمانی مردمانی وس ءُ واک چے اِنت۔ بلوچستان ءِ تہ ءَ ھرچ زمانگ ءَ حکمرانی عملاََ پنجاب ءِ بوتگ۔ نیشنل پارٹی ءِ ڈاکٹر مالک کہ وتارا مڈل کلاس ءِ نمائندہ گشیت ءُ آزادی ءِ جنز ءِ ھلاپءَ عملاََ کار ءَ اِنت، آ ھم منّیت کہ بلوچستان ءِ وزیر اعلی بے واک اِنت، چہ مالک ءَ پیسر اسلم رئیسانی ءَ ھم باز بر ءَ اے گپ پدر کتگ کہ آئی ءِ اختیار نیست کہ آ وتی جھلی ادارھاں جست کت بہ کنت۔ پاکستان ءِ واستہ بلوچستان یک زور گپتگیں زمینے، بلوچ ءَ را انسانی آزادی، سیاسی ءُ جمہوری آزادی ءِ حق نیست۔مثال ءِ مقصد ھما راستیءِ گیشینگ اِنت کہ بلوچستان اصل ءَ چہ آئی ءَ گوزگ ءَ اِنت۔ یک چاگردے ءِ تہ ءَ ترس ھرچ وھد ءَ مردمانی سرءَ ا اوشتوک بہ بیت، غربت ءُ بے روزگاری ترسناکیں رنگے ءَ موجود بہ بیت۔ کاؤنٹر انسر جنسی ءِ پالیسی گوں بے رحمی ءَ لس مردماں تاوان بار بہ کنت۔ مذھبی شدت پسندی، علاقائی تعصب ءُ زبانانی نام ءَ چاگرد بھر ءُ بانگ کنگ ءِ کوشست گوں ترندی ءَ برجاہ بہ بیت، چہ ایشی ءَ باوجود نبشتہ کار بے توار بہ بنت بزاں کہ آگوں وتی راج ءَ علمی بد دیانتی کنگ ءَ اَنت۔ پاکستان ءِ قبضہ گیریت ءَ چہ پد تا انّوگیں جاورانی اگاں تجزیہ ءَ بہ کنیں تہ اے گپ ءِ تہ ءَ دگہ شکے پشت نہ کپیت کہ پاکستانی انتظام ءِ تہ ءَ بلوچ قومی تعمیر ءِ عمل بیت نہ کنت۔ کجام مردم، توری آ یک پارٹی یے ءَ چہ ھمگرنچ بہ بیت یاکہ نبشتہ کارے بہ بیت، اگاں آ ئی ءِ ھیال ءَ پاکستان ءِ قبضہ گیریت ءِ ھلاپءَ جہد ءَ ابید بلوچ تعلیمی، معاشی ءُ سیاسی حوالہ ءَ ددیمروئی کنت، بزاں کہ آ رد اِنت۔ یا دانشورانی ھما بھر کہ قومی مسئلہ ءِ حل بوھگ ءَ پیسر زبان ءِ، ءُ طبقاتی مسئلہ ءِ ’’اگاں است‘‘ گیشینگ ءِ گپ ءَ جن اَنت ،آ وت ءَ رد دئیگ ءَ اَنت۔ آ چہ ھما تاریخی راستی ءَ چماں چیر دیگ ءَ اِنت کہ قبضہ گیر زور گپتگین راج ءَ پہ زور ھرچ پڑ ءَ نقص دیگ ءِ پالیسی ٹھینیت۔
زوراک ھرچ وھد ءَ چہ اجتماع ءَ ترسیت، اجتماع توری وقتی مچی یے ءِ رنگ ءَ بہ بیت یا کہ شہری آبادی ءِ رنگ ءَ یکجا بہ بیت، زوراکانی  De-urbanise ھرچ وھد ءَ جھد ھمیش بیت کہ مقبوضہ آبادی

بہ بیت۔ ما اگاں بلوچستان ءِ تہ ءَ ریاستی پالیسیاں بچاریں تہ مارا ھمے گندگ ءَ کئیت کہ بلوچستان ءَ آبادی ریاست ءَ پہ زانت شہری آبادیانی تہ ءَ بدل بوھگ ءَ نہ اِشتگ، تاں کہ ضرورت ءِ وھد ءَ میتگانی آبادی گون آسانی ءَ کنٹرول کنگ بہ بنت ءُ آھانی سرا نظر ایر کنگ بیت۔ بلوچستان ءَ سیاسی اجتماع ءِ سرءَ انوگیں اعلانیہ پابندی ھم ریاست ءِ ھمے ترس ءَ پدر کنگ ءَ اِنت۔ بلے اے مسئلہ ءِ سرا پارٹی دانشورانی ھاموشی ءَ مسئلہ ءَ چہ لس مھلوک ءِ نگاھاں دور کتگ۔
دگہ یک مستریں جیڑھے بلوچ عوام ءِ سرءَ ریاست ءِ معاشی پابندی اَنت۔ انوگیں پٹ ءُ پولءِ رِد ءَ بلوچستان ءِ 75درسد مرد م غریبیءِ لکیر ءِ سر ءَ زند گوازینگ ءَ اَنت۔کجام زمین ءِ سر ءَ کہ بیروزگاری ءُ غربت سر چست کن اَنت اود ءَ دود ءُ ربیدگ، معاشرتی برتری ءُ اخلاق وت مران بنت۔ غریبی ءُ بیروزگاری اخلاقیات ءِ دشمن اِنت۔ بلوچ راج ءِ اگاں اجتماعی پریشانی ایش بہ بیت کہ آ وتی روچ ءُ شپ ءِ نان ءَ چہ کُجا بیاریت، ایشی مطلب ایش اِنت کہ ریاست بلوچانی ھیال ءَ چہ اصل مقصد (قومی جدوجہدءَ) کنورٹ کنگ ءَ سوبمند بوتگ۔ دنیا ءِ درور مئے دیم ءَ اِنت، معاشی نابرابری جُنزانی چست کنگ ءِ چہ دگہ چونیں ھم سَوَباں مستریں سبب اِنت۔ بلے شرط ایش اِنت کہ مردمانی تہ ءَ ریاست ءِ پالیسیانی پدر کنگ ءِ واستہ دلجمیں جھد بہ بیت۔ مردماناں چہ جھد ءَ دور دارگ ءِ واستہ ریاست ھرچ سال معاشی اصلاحات آرگ ءِ اعلان ءَ کنت، بلے راستی ایش اِنت کہ غربت تالان کنگ بطور کاؤنٹرانسرجنسی پالیسی بلوچستان ءِ تہ ءَ کارمرز بوھگ ءَ اِنت۔ ریاست ءِ اے پالیسی ءِ باروا عوام ءِ سرپدی دیگ پارٹی ءُ پارٹی دانشورانی کار اِنت۔ بلے اے مزنیں ایشو کہ ایشی ءِ پدر کنگ پہ راجی جُنزءَ عوام ءِ تہ ءَ گیش قبولیت پیدا کت کنت، انگت ءَ آ رنگ ءَ پدر کنگ نہ بوتگ ۔ ریاست چو کہ بلوچستان ءُ پاکستان ءِ تضاداں چہ واقف اِنت، پمشکہ ریاست ءِ کوشست ھمیش اِنت کہ دانشورانی یک انچیں طبقہ یے دیم ءَ بئیت کہ آ ریاست ءِ موقف ءُ پالیسیانی تشریح کنگءَ ھوار بلوچ تاریخ ءُ تاریخی روایاتاں مسخ بہ کنت۔ مرچی بلوچستان ءِ آبادی اگاں چہ وتی قومی تاریخ ءَ ناواقف بوان اِنت ایشی ءِ سبب قدرتی نہ اَنت ۔ ریاست ءِ ھما پالیسیانی نتیجہ اِنت کہ ریاست ءَ بلوچ چاگرد ءَ چہ وتی پجار ءَ گِستا کنئگءِ واستہ ٹھینتگ اَنت۔ڈی کلچرلائز کنگ ءِ واستہ دگہ یک مستریں پندلے نیکراہءِ بطور کاؤنٹر انسر جنسی ازبابے کارمرز کنگ اِنت۔
بلوچستان ءَ لھتے سال پیش مذھبی شدت پسندی ءِ منّوک نہ بوھگ ءِ حساب ءَ بوتگ اَنت۔ بلے مرچی صورت حال پیش ءِ رنگ ءَ نہ اَنت۔ ھر چند کہ ما بلوچ سوسائٹی ءَ را تاریخی حوالہ ءَ سیکیولر سوسائٹی یے بگشیں، بلے سوسائٹی ءِ ذھنی تشکیل دیگ ءَ ریاست ءِ مشینری مرکزی کردار ادا کنت۔ بلوچستان ءَ مدرسہ آنی جال تالان کنگ، فرقہ پرستی ءِ نام ءَ کُشت ءُ کوش کنگ، ھزارہ کمیونٹی، زکری بلوچ ءُ روشن ھیالیں دانشورانی ٹارگٹ کلنگ ءَ ریاست وتی پراکسیز انی ذریعہ ءَ کنائینگ ءَ اِنت۔ مذھبی شدت پسندی ءِ استعمال ءِ یکیں سَوَب بلوچ قومی تحریک ءِ کاؤنٹر کنگ اِنت۔ آپریشن ضربِ عضب ءِ پندل ءُ طالبان، لشکری جھنگوی، داعش ءِ مردمانی بلوچستان ءَ راہ دیگ چیریں گپے نہ اِنت۔ جھالاوان ءُ سراوان ءَ داعش ءُ لشکر جھنگوی ءُ رخشان، لورالائی ءُ کوئٹہ ءَ طالبان گروپانی مھکمیں گڑھ بلوچ جُنزءِ باندات ءِ واستہ مستریں چیلنج بنت۔ ایران ءُ سعودی ءِ وت مہ وتی جیڑہ ھم چہ سعودی ءِ نیمگ ءَ شیعہ مخالف ٹولیانی فنڈنگ ءِ سَوَب جوڑ بوھگ ءَ اِنت ۔اے گروپانی واستہ پاکستان ءَ پناہ گاہ بلوچستان ءِ علاقہ آں جوڑ کرتگ۔ ءُ ایشانی واستہ ریکروٹمنٹ چہ مدرسہ آنی تہ ءَ بوھگ ءَ اِنت۔ بلوچ تحریک ءِ نزور کنگءِ واستہ پاکستان ءَ وڑ وڈیں جال تالان کنگ ءِ حتمی فیصلہ کرتگ۔
اے راستی یے کہ وانندھیں چاگرد چہ کاؤنٹر انسر اجنسی پالیسیاں اینچو متاثر نہ بیت چوش کہ یک ناوانندھیں چاگردے بیت۔ پمشکہ بلوچ ورناھاناں چہ تعلیم ءِ زبھر کنگ ءِ پالیسی ریاست ءَ اڑ کتگ ءُ آھانی سرءَ کارءَ اِنت۔ بلوچستان ءِ تہ ءَ سرکاری تعلیم پیسرءَ چہ ایوک ءَ پہ نام بوتگ۔ بلے ڈاکٹر مالک ءِ آھگ ءَ پد تعلیم باقاعدہ بطور کاؤنٹر انسر جنسی پالیسی کارمرز بوھگ ءَ اِنت۔ 70درسد اسکول ءَ روگ ءِ عمر ءِ گوْنڈو چہ اسکولاں ڈن اَنت ۔ ریاست ءَ اے کلیں پالیسی کہ قومی تحریک ءِ ھلاپ ءَ تشکیل داتگ اَنت، ایشانی پدر کنگ ءِ واستہ آزادی پسند پارٹی دانشورانی کردار ارزشت داراِنت۔ دانشور طبقہ وتی شاعری، آزمانک ءُ کالمانی تہ ءَ اے پالیسیانی دیم ءَ آرگ ءِ واستہ وتی کرد ءَ اگاں پیلو مہ کنت، گڈا اے گپ ءِ تہ ءَ ھچ شک نیست کہ آؤکیں بلوچستان نہ ایوک ءَ مذھبی فرقہ آنی ھوالہ ءَ بھر ءُ بانگ ءِ آماچ بیت بلکیں ریاست ءِ سرپرستی ءَ نوک سر چست کنوکیں زبان ءِ جیڑہ ءُ فرقہ پرستی ءِ وڑیں جنجال بلوچستان ءِ تاریخی اقداراں اثرانداز کن اَنت۔ بائد ایش اِنت کہ بلوچ آزادی پسند پارٹیانی دانشور انّوگیں جیڑھانی دیم ءَ آرگ ءِ واستہ ءُ بلوچ قوم ءَ را گوں جنز ءَ ھوار بوھگ ءِ سکین دیگ ءِ واستہ دیم ءَ بیا اَنت۔ تاکہ ریاست ءِ داشتگیں دانشور ءُ سیاسی پارٹی کہ راجی آجوئی ءِ جنز ءَ نزور کنگ ءِ جھد ءَ اَنت، آھانی دیم دارگ بہ بیت۔